Szkolenie Solina 2015 i jak wyceniać elektrownie wodne.

Informacje ogólne o zespole elektrowni Solina- Myczkowce

Stopień wodny Solina został wybudowany w latach 1960-1968 i jest zlokalizowany na 325,4 km rzeki San w Gminie Solina. Zapora zamyka górną część zlewni Sanu o powierzchni 1189,4 km² tworząc malownicze Jezioro Solińskie.

Jednakże, by to bieszczadzkie morze mogło powstać, musiano wysiedlić 3 tysiące ludzi rozebrać ich domy, ekshumować cmentarze. Jak życie mieszkańców miejscowości położonych nad Sanem wyglądałoby dziś, gdyby ta potężna tama nie powstała? Dawniej San przecinał swą wstęgą wieś Solina – obecny teren zalewu- niszcząc co roku uprawy i domy. W miejscowości nie było prądu do ostatnich dni jej istnienia. Dzięki realizacji przedsięwzięcia budowy zapory powstały tu drogi, rozwinęła się turystyka, a wody Sanu i Solinki zostały ujarzmione. Zbiorniki kaskady Solina-Myczkowce chronią przed powodzią tereny zalewowe rzeki San, wyrównują przepływy minimalne Sanu poniżej stopnia Myczkowce podtrzymując życie biologiczne w korycie poniżej zapory oraz pełnią funkcję rekreacyjną. Ponadto zaopatrują w wodę do celów komunalnych i przemysłowych oraz produkują czystą „zieloną” energię elektryczną.

Jezioro Solińskie jest magazynem energii. Okres normalnej eksploatacji trwa cały rok z wyjątkiem okresu powodziowego. Podczas eksploatacji dopuszczane są dobowe wahania na zbiorniku o wartości nie większej niż 0,4- 0,5 m ze względu na konieczność zabezpieczenia stateczności brzegów zbiornika (tzw. abrazja). Gospodarka wodna na zbiorniku w okresie normalnego użytkowania dotyczy gospodarowania wodą w obrębie warstwy użytkowej 401,5- 420,0 m n.p.m. z uwzględnieniem sezonowej rezerwy powodziowej 417,2- 420,0 m n. p. m. (50mln m3) i koncentruje się na realizacji właściwego wykorzystania zbiorników do celów energetycznych oraz na podniesieniu przepływów minimalnych na Sanie do wielkości 6m³/s w przekroju elektrowni wodnej Myczkowce. Zbiornik Myczkowce pozwala jedynie na dobowe wyrównanie odpływu ze zbiornika Solina oraz akumulację wody przeznaczonej do pompowania turbinami rewersyjnymi. Woda dolna EW Solina stanowi wodę górną EW Myczkowce, tak więc, z 1 m³ wody można dwukrotnie wytworzyć energię elektryczną. Gospodarowanie wodą na zbiornikach oparte jest na dobowym bilansie wodnym dokonywanym na podstawie parametrów takich jak średni dopływ do zbiorników ze zlewni, średni odpływ przez turbiny i urządzenia upustowe, średni odpływ całkowity oraz zawartość wody w zbiornikach na początku i końcu doby. Celem gospodarowania wodą jest wykorzystanie energetyczne wody z warstw użytkowych zbiorników, przy równoczesnym uwzględnieniu potrzeb ochrony przeciwpowodziowej. Wykorzystanie energetyczne sprowadza się do spracowania całorocznego dopływu bez jałowych zrzutów wody, utrzymanie niskich napełnień zbiornika Myczkowce przed przystąpieniem do pracy w porannym i wieczornym szczycie energetycznym oraz napiętrzenia zbiornika Myczkowce. Jałowe zrzuty wody wykonywane są z konieczności utrzymania niezbędnej rezerwy powodziowej i z braku możliwości spracowania nadmiaru wody przez elektrownię, w warunkach powodziowych oraz awaryjnych. Zapora piętrząca w Solinie jest zaporą betonową typu ciężkiego z poszerzonymi fugami dylatacyjnymi. Tama jest podzielona na 43 sekcje o przeciętnej długości 15 m. Trzy z nich są sekcjami przelewowymi o zamknięciach segmentowych. W skrajnych sekcjach znajdują się upusty denne o przekroju kołowym średnicy 2,8 m zamykane płaskimi zasuwami o napędzie hydraulicznym. Maksymalna wysokość zapory wynosi 82,0 m, długość 664 m, korona zapory jest szeroka na 8,8 m. Kubatura stanowi 760 tys. m³. Maksymalna przepustowość przelewów wynosi 1386 m³/s, a upustów 320 m³/s. Maksymalna objętość zbiornika stanowi 503,970 mln m³. Jest to największy zbiornik zaporowy w Polsce.

Elektrownia wodna szczytowa z członem pompowym została zlokalizowana u podstawy zapory betonowej przy lewym brzegu. Wyposażona jest  w 4 turbiny pionowe, w tym 2 klasyczne turbiny Francisa o mocy znamionowej 68MW oraz 2 turbiny odwracalne Francisa o mocy 32 MW. Turbozespoły są całkowicie zautomatyzowane i przygotowane do jedno impulsowego sterowania z miejsca lub zdalnie. Wloty do rurociągów wyposażone są w kraty, zamknięcia remontowe, zasuwy awaryjne o napędzie hydraulicznym oraz suwnicę bramową o udźwigu 32 T. Wyloty z turbiny wyposażone są w zamknięcia remontowe, kraty dla turbin odwracalnych i suwnicę bramową 12,5T. Każdy generator pracuje w układzie blokowym z transformatorem na szyny dwusystemowej rozdzielni110 kV. Rozdzielnia 110 kV przy EW Solina stanowi węzeł sieci 110 kV w południowo wschodnim obszarze województwa podkarpackiego. Rozdzielnia ta służy do wyprowadzenia mocy z EW Solina, zasilenia stacji 110/15 kV tj.: Ustrzyki Dolne, Bircza, Lesko.

Jezioro Myczkowieckie powstało poprzez spiętrzenie zaporą ziemną rzeki San i wraz ze stopniem wodnym Solina stanowią ZEW Solina- Myczkowce. Stopień wodny Myczkowce, którego budowę ukończono w 1961r., posiada betonową część przelewową, ujęcie wody do elektrowni znajdującej się po drugiej stronie zbocza, rurociąg oraz sztolnię ciśnieniową. Maksymalna wysokość zapory wynosi 23 m, szerokość w koronie- 9 m, długość zapory- 430 m, a szerokość w podstawie- 100 m. Całkowita pojemność tego zbiornika to 10,9 mln m3. Moc instalowana elektrowni stanowi 8,3 MW. Wyposażona jest w dwie turbiny Kaplana oraz dwa generatory synchroniczne, trójfazowe. W celu utrzymania przepływu biologicznego rzeki San od stopnia wodnego do elektrowni Myczkowce oddano do użytku Małą Elektrownię Wodną usytuowaną na lewym brzegu stanowiska dolnego. Stopień wodny Solina został wyposażony w Automatyczny System Kontroli Zapory w Solinie i w Myczkowcach. System ten pozwala na bieżące kontrolowanie stanu technicznego obiektu przecieków, poziomu piętrzenia, temperatury, naprężeń, ciśnienia piezometrycznego, odkształceń i przemieszczeń.

 

  1. Uwarunkowania prawne wód i gruntów pod wodami

 

  1. Własność wód śródlądowych powierzchniowych.

Ustawa Prawo Wodne.

Art. 10 ust: wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa. Wody te nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, a korzystanie z tych wód odbywa się wyłącznie na podstawie przepisów Prawa wodnego.

– Art. 5 ust. 3, do wód powierzchniowych zaliczono wody:

  • w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek,
  • znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych,
  • znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących.

– Art. 11.  prawa właścicielskie w stosunku do tych wód  wykonują: Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego oraz marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez samorząd województwa.

– Art. 9 ust. 1 pkt 1 do cieków naturalnych zalicza: rzeki, strugi, strumienie, potoki i inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami.

Cechą charakteryzującą ciek naturalny jest posiadanie przez niego źródeł (zlewni) oraz grawitacyjny spływ wody wyżłobionymi przez nie korytami.

W terenie trudno jest rozpoznać, czy to co widzimy jest zabudowanym ciekiem naturalnym, czy jest to urządzenie wodne (sztuczne koryto), prowadzące wodę z punktu A do punktu B w określonym celu (do zasilania różnych zakładów, elektrowni wodnych, stawów rybnych, nawodnień, a także do żeglugi). Kanałem w rozumieniu Prawa wodnego, jest sztuczne koryto, o szerokości w dnie co najmniej 1,5 m przy ujęciu lub ujściu. Ze względu na własność samej wody nie ma znaczenia czy jest to ciek naturalny czy kanał, gdyż woda zarówno w cieku naturalnym jak i w kanale jest wodą płynącą, stanowiącą własność Skarbu Państwa, i korzystać z niej można wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.

– Art. 27. wzdłuż linii brzegu cieków i jezior naturalnych musi być pozostawiony pas szerokości nie mniejszej niż 1,5m, umożliwiający dojście i poruszanie się wzdłuż wód, w celu zapewnienia powszechnego korzystania z wód, tj. do zaspokajania potrzeb osobistych, do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz na określonych zasadach również do amatorskiego połowu ryb. Z wód znajdujących się w kanale, również stanowiących własność Skarbu Państwa, też można korzystać w ramach powszechnego korzystania z wód. Właściciel kanału nie ma jednak obowiązku umożliwiać dostępu do tych wód od strony brzegu. W przypadku wątpliwości należy zbadać dokumentację hydrologiczną i hydrograficzną cieku lub wykonać ekspertyzy umożliwiające ustalenie genezy cieku.

Z uwagi na wykazane wyżej różnice w prawach i obowiązkach dotyczących cieków naturalnych i kanałów, udokumentowanie z czym w konkretnym przypadku mamy do czynienia, ma zasadnicze znaczenie. Niejednokrotnie do rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest opracowanie ekspertyzy hydrologicznej i hydrograficznej, dokumentującej genezę cieku. (u starosty)

Do wód płynących zaliczono również wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na śródlądowych wodach powierzchniowych płynących, które podobnie jak kanały mogą, być wybudowane przez osobę prywatną, i jako urządzenie stanowić własność prywatną. Woda znajdująca się w sztucznym zbiorniku wodnym usytuowanym na wodzie płynącej, tak jak i w kanale, nie stanowi jednak własności prywatnej i właściciel urządzenia nie może tą wodą dysponować w sposób wyłączny. Właściciel zbiornika wodnego czy kanału, wykonuje urządzenie i korzysta z wody, zgodnie z celem i warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym.

– art. 12 ust. 1. wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. Wody te mogą zatem stanowić własność osób prawnych, fizycznych, Skarbu Państwa.

– art. 5 ust. 3 pkt 2. wodą stojącą jest woda znajdująca się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych, które nie są bezpośrednio związane z powierzchniowymi wodami płynącymi w sposób naturalny.

– art. 36. właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego    własność.

Wody stojące oraz wody w rowach samodzielnie nie podlegają obrotowi. Obrotowi może podlegać nieruchomość gruntowa pokryta takimi wodami.

  1. Własność gruntów

– Art. 14 ust. 1. grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód. Definicja tych gruntów została precyzyjnie określona w przepisach art. 9 ust. 1 pkt 4a oraz art. 14 ust. 1a ustawy. Przez grunty pokryte wodami powierzchniowymi ustawa rozumie te grunty, które tworzą dna i brzegi cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych w granicach linii brzegu.

Linia brzegu nie jest równoznaczne z linią zasięgu wody, w Prawie wodnym grunty pokryte wodami powierzchniowymi nie są tymi samymi gruntami, które w ewidencji gruntów nazwano gruntami pod wodami.

W przypadku sztucznych zbiorników wodnych, stopni wodnych i jezior podpiętrzonych, gruntem pokrytym wodami powierzchniowymi płynącymi jest wyłącznie grunt, który był pokryty wodami przed wykonaniem urządzeń wodnych i przed zalaniem wodą gruntów przyległych, w związku z czym linia brzegu przebiega pod zwierciadłem wody, w ewidencji gruntów, grunt pod wodą, jest niejednokrotnie znacznie większy od pierwotnego koryta rzeki, gdyż wyznacza go linia zasięgu wody spiętrzonej do określonej rzędnej.

Grunty pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi stojącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, podlegającym przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prawo do zbywania tych gruntów (razem z wodą) przysługuje ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa, po uzyskaniu zgody na zbycie tych gruntów od ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.

Grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi, podobnie jak i pokrywające je wody płynące, nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu. Stosownie do przepisu art. 14a ust. 1 Prawa wodnego, grunty te są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zasady gospodarowania tymi gruntami reguluje wyłącznie Prawo wodne.

Grunty pokryte wodami, stanowiące własność Skarbu Państwa, mogą być oddane w użytkowanie, na zasadach określonych w Prawie wodnym. Dotyczy to m.in. gruntów położonych w korycie rzeki (w granicach linii brzegu) niezbędnych do zlokalizowania na nich takich budowli jak zapory, jazy, elektrownie wodne, przepławki dla ryb, filary i przyczółki mostów, nabrzeża, pomosty, ujęcia wód, wyloty wód i ścieków itp.

Dla nowobudowanych obiektów, umowy użytkowania gruntu pokrytego wodami powierzchniowymi zawierane są po przedłożeniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia, a przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Przepisy prawa nie regulują czasu na jaki ma być zawarta umowa, z zapisu stwierdzającego, że może być ona rozwiązana przez każdą ze stron, w przypadku cofnięcia, wygaśnięcia lub ograniczenia pozwolenia, należałoby sądzić, że powinna być ona zawierana na czas nieoznaczony (na czas istnienia urządzeń wodnych na tych gruntach).

Do wniosku o uzyskanie pozwolenia na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w związku z czym inwestorzy zainteresowani są zawieraniem takich umów. Pozostałe grunty niezbędne do realizacji inwestycji, w tym również sztucznego zbiornika czy stopnia wodnego, położone poza linią brzegu (nie będące gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi) zakład pozyskuje, na zasadach umowy cywilnoprawnej.

Po wykonaniu urządzeń piętrzących i spiętrzeniu wody w sztucznym zbiorniku wodnym, usytuowanym na wodzie płynącej, zalane wodą grunty nie stają się gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi płynącymi i nie przechodzą na własność Skarbu Państwa. Podobnie grunty pod kanałem, nie stają się gruntem pokrytym wodami powierzchniowymi płynącymi i nie przechodzą na własność Skarbu Państwa, mimo że woda w kanale jest wodą płynącą w obu przypadkach jest to grunt zajęty pod urządzenie wodne.

  1. Własność obiektów budowlanych

Ustawa Prawa Budowlane

– Art. 32 ust. 4 pkt 2. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istnieje zatem domniemanie, że właściciel gruntu jest automatycznie właścicielem urządzenia istniejącego na tym gruncie.

– Art. 3 pkt 1, obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a pod pojęciem budowli (pkt 3) należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, m.in. budowle hydrotechniczne, z których część

– według Prawa wodnego stanowią urządzenia wodne obejmujące również cała czaszę zbiornika aż po cofkę, wraz ze zboczami i skarpami, poza kanałami i urządzeniami spiętrzającymi.

Wynikające z Prawa budowlanego obowiązki utrzymywania obiektu budowlanego, w odniesieniu do zbiornika wodnego dotyczą zatem również jego czaszy i brzegów.

Właściciel obiektu (zbiornika czy kanału), prócz obowiązków jego utrzymywania, wynikających z Prawa budowlanego, posiada prawo do władania i dysponowania swoją nieruchomością, zarówno urządzeniami wodnymi, jak i gruntami położonymi w czaszy zbiornika czy w kanale. Właściciel ma prawo chronić swoją własność, ma prawo odgrodzić je od gruntów sąsiednich i nie ma obowiązku wpuszczać na swój teren osób trzecich. Właściciel nie ma obowiązku udostępniać swego obiektu (urządzenia wodnego), innemu zakładowi, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, z wykorzystaniem tego urządzenia np. wykorzystanie do poboru wody lub do produkcji energii elektrycznej, z wody piętrzonej budowlą. Właściciel nie ma również obowiązku umożliwić dostępu do wód znajdujących się w zbiorniku czy kanale, np. użytkownikowi obwodu rybackiego. Prawo Wodne stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.

Gospodarowanie innym mieniem Skarbu Państwa związanym z gospodarką wodną odbywa się na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zasady gospodarowania innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, reguluje przepis art. 14 ust. 4 Prawa wodnego. w myśl tego przepisu, mieniem tym gospodarują: właściwy miejscowo starosta, realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, lub jednostki, którym to mienie zostało powierzone. Jeśli zatem mienie to stanowi własność Skarbu Państwa, a żaden wymieniony organ lub jednostka, nie mają tego mienia w swojej ewidencji, mieniem tym gospodaruje właściwy miejscowo starosta.

  1. Istota elektrowni szczytowo-pompowej
  2. Wprowadzenie

Wytwarzanie energii elektrycznej we wszystkich elektrowniach wodnych zależy od dostępnego przepływu wody i jej piętrzenia. To sprawia, iż produkcja energii w dużej mierze zależy od lokalizacji elektrowni, wymagany jest pewny i wystarczający przepływ wody oraz warunki topograficzne lokalizacji muszą umożliwiać koncentrację stopniowego spadku rzeki w jednym miejscu w sposób zapewniający spad wystarczający do generacji energii. Spad ten można wytworzyć za pomocą zapór lub prowadząc wodę w sztucznym kanale, np. biegnącym wzdłuż do rzeki,  charakteryzującym się niskimi stratami spadu w porównaniu z naturalnym ciekiem. Często stosuje się kombinację obydwu sposobów. Gdy lokalizacja została już uznana za topograficznie odpowiednią do energetycznego wykorzystania, pierwszym zadaniem jest zbadanie ilości wody do dyspozycji na podstawie wieloletnich obserwacji przepływów.

Elektrownie szczytowo-pompowe posiadają dwa zbiorniki: górny i dolny. Umożliwiają kumulację  energii w okresie małego zapotrzebowania przez pompowanie wody ze zbiornika dolnego do górnego. W okresie większego zapotrzebowania energia wyzwalana jest przez spuszczenie wody ze zbiornika górnego do dolnego, która napędza turbiny. Budowa Elektrowni szczytowo-pompowej wymaga znacznych nakładów finansowych, jednak trudno jest znaleźć podobną formę magazynowania tak dużych zasobów energii. W przypadku awarii systemu elektroenergetycznego, przy niedoborze mocy elektrownia uruchamia pracę turbinową. Podczas nadmiaru mocy, podejmuje pracę pompową. Elektrownie pompowo-szczytowe służą do przetwarzania w okresie nocnym, energii elektrycznej na energię potencjalną wody i zwracania jej do sieci elektroenergetycznej w okresie szczytowego zapotrzebowania w ciągu dnia.

  1. Główne elementy elektrowni

Zapora – przegradza dolinę rzeki z w celu spiętrzenia wody. Pełni również inne role jak: rekreacyjną, stawu hodowlanego, zbiornika przeciwpowodziowego.

Turbina wodna – silnik wodny, który przetwarza energię mechaniczną wody na ruch obrotowy za pomocą wirnika z łopatkami. Wybrane do opracowania: turbiny reakcyjne(naporowe):

-Francisa. Część przepływową stanowią: kierownica(zapewnia dopływ określonej ilości wody do wirnika i odpowiednie ukierunkowanie strumienia wody), wirnik( składa się z dwóch wieńców zewnętrznego i wewnętrznego oraz z łączących ich łopatek), rura ssąca oraz w bardzo wielu przypadkach specjalnie ukształtowana obudowa spełniająca rolę elementu doprowadzającego wodę do kierownicy w postaci spirali, leja lub kotła. Woda, która płynie przez kierownice uzyskuje odpowiedni kierunek w stosunku do łopatek wirnika, gdzie następuje zasadnicza przemiana energii wody na pracę mechaniczną, w skutek sił reakcji hydrodynamicznej (wywołanej naporem strugi wody przepływającej przez kanały łopatek wirnika). Łopatki kierownicy mogą być obracane wokół swych osi, co powoduje, że dają w rożnych położeniach różne wartości strumienia i różne kierunki jej przepływu. Stosowana do wysokich spadów.

– Kaplana. Praca ich jest łatwo dostosowana do zmiennych przepływów, które praktycznie nie zmieniają ich sprawności. Dzieje się to dzięki śmigłowym turbinom z nastawnymi łopatkami. Te turbiny w układzie poziomym lub ukośnym w obudowie rurowej nazywamy turbinami rurowymi. Układ rurowy w stosunku do klasycznego umożliwia uproszczenie konstrukcji i obniżenie kosztów(zmniejszenie strat hydraulicznych dzięki prawie prosto-osiowemu przepływowi przez komorę wlotową, wirnik i rurę ssącą). Ten typ turbin stosowany jest do niskich spadów.

Generator – turbina wodna zamienia energię kinetyczną na energię mechaniczną. Generator połączony z turbiną z energii mechanicznej wytwarza (generuje) energię elektryczną. Praca generatora (prądnicy) opiera się na prawie indukcji elektromagnetycznej.

Transformator – w celu zminimalizowania straty przesyłu energii elektrycznej wyprodukowanej w elektrowni wodnej, kieruje się ją do stacji transformatorów, które odpowiednio zwiększają jej napięcie.

 

  1. Zasada działania elektrowni szczytowo-pompowej

Turbiny Francisa z przestawialnymi łopatkami wirnika, są stosowane głownie jako maszyny odwracalne, czyli pompo-turbiny. Najczęściej elektrownie szczytowe pracują w godzinach od 7.00 do 13.00 i od19.00 do 22.00, gdy energia elektryczna jest najdroższa.

Blok elektrowni stanowi obudowę przewodów hydraulicznych, w których umieszczone są turbiny. Tworzy jednocześnie fundament dla hali maszyn i związanych z nią pomieszczeń pomocniczych oraz ewentualnych przejść komunikacyjnych. W elektrowniach niskiego spadu blok elektrowni jest budowlą piętrzącą wodę i współdziała tym samym w utworzeniu spadu. Z tego względu większa część bloku znajduje się zazwyczaj poniżej maksymalnego poziomu piętrzenia.

W bloku elektrowni znajdują się następujące podstawowe elementy technologiczne elektrowni:

– wlot wody do elektrowni wraz z wyposażeniem eksploatacyjnym i remontowym,

– spirala doprowadzająca wodę równomiernie na obwodzie aparatu wlotowego turbiny,

– komora turbiny, gdzie umieszczony jest wirnik, otoczony aparatem wlotowym i stożkiem spirali,

– rura ssąca.

W masywie betonowym bloku, można rozróżnić zasadnicze elementy konstrukcyjne:

– płytę fundamentową elektrowni,

– strop i filary wlotu

– strop i obudowę spirali,

– obudowę rury ssącej na jej odcinku pionowym,

– strop i filary rury ssącej w jej części końcowej.

Oprócz wymienionych elementów, w przestrzeni bloku może znajdować się wiele pomieszczeń i urządzeń pomocniczych, jak galerie, szyby komunikacyjne, urządzenia odwadniające, kablowanie, magazyny, upusty itp. Blok elektrowni jest najbardziej kosztowną częścią konstrukcji budowlanych. O wymiarach bloku decydują rozmiary i kształt przewodów hydraulicznych, a głownie spirali i rur ssących, ustalone w zależności od wielkości i charakterystyki turbiny. Umieszczenie w jednym bloku kilku turbozespołów jest rozwiązaniem stosowanym powszechnie. Daje ono nie tylko oszczędności w ilościach robot i kosztach budowy, lecz wpływa również korzystnie na stateczność w rożnych warunkach eksploatacji.

III. Ekologia

Do niedawna panował powszechny pogląd, że elektrownie wodne są najmniej szkodliwe dla środowiska naturalnego. Podczas wytwarzania energii przez elektrownię wodną do atmosfery nie dostają się żadne zanieczyszczenia, a poziom hałasu w małych elektrowniach wodnych jest niski. Niestety budowa elektrowni zmienia ekosystem i krajobraz otoczenia. Powstały w rzece zbiornik zawiera wodę stojącą, co sprawia, że rozwijają się tam zupełnie inne organizmy niż przed powstaniem zapory, a kumulacja glonów pobierających tlen może prowadzić do masowego śnięcia ryb, gromadzenia się osadów dennych. Co więcej duży zbiornik charakteryzuje się większym parowaniem i zmienia wilgotność powietrza na stosunkowo dużym obszarze. Podczas podniesienia poziomu wody może wystąpić erozja brzegów oraz zatapianie nadbrzeżnych siedlisk lęgowych ptaków. Najważniejszą zaletą elektrowni wodnych jest produkowanie „czystej” energii elektrycznej . Podczas wykorzystania tej metody pozyskiwania energii nie występują jakiekolwiek gazy, ścieki, które w znacznym stopniu zanieczyściłyby środowisko. Elektrownie wodne charakteryzują się również niewielką pracochłonnością – do ich obsługi wystarcza sporadyczny nadzór techniczny. Co więcej stanowią awaryjne źródło energii w przypadku uszkodzenia sieci przesyłowej oraz regulują stosunki wodne w najbliższej okolicy. Co wpływa głównie na obszary rolnicze; budowa budowli piętrzącej powoduje powstanie zbiornika wodnego, który decyduje o rozwoju turystyki i rekreacji w danym regionie.

 

  1. Źródła informacji szczególnych do wyceny


Dalsza część artykułu jest dostępna JEDNORAZOWO po uiszczeniu drobnej opłaty w wysokości 6 PLN.

Po dokonanej płatności proszę wrócić na naszą stronę wybierając odpowiedni odnośnik/link na stronie potwierdzającej zakończenie płatności w systemie PayPal

Dostęp do artykułów jest bezpłatny dla członków naszego Stowarzyszenia - po prostu się zaloguj i przeglądaj artykuły




Sporządził rzeczoznawca majątkowy Włodzimierz Bednarczyk.

Sporządzono z wykorzystaniem publikacji i literatury:

  1. Bolesław Zaporowski, Radosław Szczerbowski: Koszty wytwarzania energii elektrycznej w źródłach rozproszonych.
  2. Skowroński P. GE5-13 Struktura kosztów w przedsiębiorstwie energetycznym kosztów
  3. S. Bednarczyk, A. Bolt, S. Mackiewicz, „Stateczność oraz bezpieczeństwo jazów i zapór”, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej
  4. W. Bęczkowski, « Rurociągi energetyczne », WNT, Warszawa 1963
  5. S. Juniewicz, S. Michałowski, « Elektrownie wodne », PWT, Warszawa 1957
  6. M. Hoffmann (red.), „Małe elektrownie wodne. Poradnik”, Nabba Sp. z o.o., Warszawa 1991
  7. S. Michałowski, J. Plutecki, „Energetyka wodna”, WNT, Warszawa 1975
  8. J. Sielski, „Hydraulika stosowana”, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 1979
  9. Bogusław Karolewski, Piotr Ligocki „Wyznaczanie parametrów małej elektrowni wodnej” Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej 2004
  10. Laudyn D., Pawlik M., Strzelczyk F., Elektrownie, WNT, Warszawa 2000.
  11. Majewski R., Olszewski A., Szafran R., Elektrownie i gospodarka elektroenergetyczna, Skrypt PWr, Wrocław 1981
  12. Marecki J., Podstawy przemian energetycznych, WNT, Warszawa 2000.
  13. Beata Malczewska „Zmienność zasobów energetycznych wód” wydawnictwo PAN- Oddział w Krakowie Nr 13/2010